Aktualności

W dniu 24 kwietnia 2026 r. odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa „Model wykonywania kary grzywny samoistnej i kumulatywnej” zorganizowana przez Katedrę Prawa Karnego i Postępowania Karnego Instytutu Nauk Prawnych Uniwersytetu Zielonogórskiego. Uczestniczyło w niej ponad 60 osób, w tym sędziowie, kuratorzy sądowi oraz przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości (Departamentu Wykonywania Orzeczeń i Probacji).

Wystąpienia podzielone zostały na trzy panele. W pierwszym, zatytułowanym  „Zastępcza kara pozbawienia wolności w praktyce kuratorskiej i jednostki, w której odbywa się wykonywanie pracy na cele społeczne”, zostały zaprezentowane m.in. praktyczne aspekty wykonywania pracy społecznie użytecznej oraz problemy, z którymi mierzą kuratorzy sądowi i wspomniane wyżej jednostki.

W drugim panelu, „Model wykonywania grzywny w praktyce sądowej” głos zabrali doświadczeni sędziowie: SSR Anna Żołnowska z Sądu Rejonowego w Olsztynie oraz SSR Adam Janusz z Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie. W toku wystąpień ujawniły się różne wyzwania, z którymi mierzą się sędziowie, w tym takie, które związane są z umiejscowieniem geo-społecznym sądów. Z drugiej strony, obszerne i merytoryczne wystąpienia były również okazją do zadania pytań dot. stosowania poszczególnych norm prawnych.

Bogata dyskusja wśród sędziów wydziałów wykonawczych oraz kuratorów i kuratorek z całej Polski ujawniła odmienne praktyki wobec tych samych zagadnień. Inspiracją do pogłębionej refleksji nad aktualnym modelem było wystąpienie dra hab. Macieja Małolepszego, prof. UZ, który wskazał najistotniejsze różnice między polskim a niemieckim modelem wykonywania kary grzywny. Kierownik Katedry nie tylko zdiagnozował problemy, lecz także postawił postulaty de lege ferenda, które mogą istotnie obniżyć zasądzaną liczbę zastępczych kar pozbawienia wolności i przyczynić się do efektywnego egzekwowania kar grzywny.

Zidentyfikowane w toku konferencji mankamenty polskiego systemu wykonywania grzywien oraz stosowane w praktyce rozwiązania będą przedmiotem dalszej analizy przez pracowników Katedry. Z uwagi na dużą doniosłość poruszonych tematów z zakresu prawa karnego wykonawczego, planowane są kolejne wydarzenia z udziałem środowisk sędziowskich, kuratorskich oraz Służby Więziennej.