Aktualności

Sprawozdanie z międzynarodowej konferencji naukowej „SZTUCZNA INTELIGENCJA W PRAWIE ADMINISTRACYJNYM. PERSPEKTYWA KOMPARATYSTYCZNA”, Uniwersytet Zielonogórski, 16-17 kwietnia 2026

W dniach 16-17 kwietnia 2026 r. w Instytucie Nauk Prawnych, na Wydziale Nauk Prawnych i Ekonomicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona problematyce sztucznej inteligencji w prawie administracyjnym.

Konferencja miała na celu zaprezentowanie przez specjalistów z Polski, Niemiec, Czech oraz Rumunii rozwiązań prawnych związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w prawie administracyjnym na gruncie każdego z porządków prawnych, wymienionych krajów.

Przedmiotem obrad konferencyjnych były przede wszystkim kwestie związane z zastosowaniem sztucznej inteligencji w administracji publicznej. Uczestnicy konferencji koncentrowali się na tych aspektach, które decydować powinny o tym, jak dalece należy regulować sztuczną inteligencję, aby z jednej strony zapewnić bezpieczeństwo i przejrzystość, a z drugiej nie ograniczać praw jednostki. Nie ulega bowiem wątpliwości, że sztuczna inteligencja może przynieść wiele korzyści, między innymi: lepszą opiekę zdrowotną, bezpieczniejszy i czystszy transport, bardziej wydajną produkcję oraz tańszą i bardziej zrównoważoną energię, skuteczniejszą administrację publiczną.

Poszczególne wystąpienia prelegentów koncentrowały się na analizie zaawansowania stanu prac nad wdrożeniem technologii AI w administracji publicznej i prawa administracyjnego Polski, Niemiec, Czech oraz Rumunii. Jednocześnie odnosiły się one do regulacji prawnych w tym obszarze.

We wspólnym spotkaniu wzięli udział przedstawiciele wiodących ośrodków badawczych z Polski, Niemiec, Czech oraz Rumunii. Należy tu wymienić między innymi: Uniwersytet Masaryka w Brnie, Uniwersytet Alba Iulia w Rumunii, Uniwersytet Nauk Stosowanych w Ostfalii (Ostfalia University of Applied Sciences), Akademię Leona Koźmińskiego w Warszawie, Uniwersytet Kaliski, Katolicki Uniwersytet Lubelski oraz Uniwersytet Zielonogórski. Ponadto z referatami wystąpili przedstawiciele niemieckiego Bundestagu oraz polskiego Ministerstwa Cyfryzacji. W dyskusji uczestniczyli ponadto przedstawiciele Uniwersytetu w Giessen, Uniwersytetu w Tbilisi i wielu innych.

Konferencja stanowiła realizację grantu naukowego pn. „Sztuczna inteligencja w prawie administracyjnym. Perspektywa komparatystyczna”, dofinansowanego ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w ramach programu Doskonała Nauka II (umowa nr KONF/SP/0132/2024/02). Projekt realizowany był w okresie od 1 grudnia 2024 r. do 31 lipca 2026 r., a jego całkowita wartość wyniosła 39.257,00 zł, z czego dofinansowanie z Ministerstwa wyniosło 35.277,00 zł. Kierownikiem projektu była dr hab. Ewa Szewczyk, prof. UZ, a drugą osobą w projekcie dr hab. Martyna Łaszewska-Hellriegel, prof. UZ.

Konferencja rozpoczęła się od oficjalnego powitania uczestników przez Rektora Uniwersytetu Zielonogórskiego, po którym głos zabrali: Dyrektor Instytutu Nauk Prawnych UZ, Dziekan Wydziału Nauk Prawnych i Ekonomicznych UZ oraz Kierownik Katedry Nauki o Administracji i Prawa Nowych Technologii UZ.

Pierwszy panel konferencji odnosił się do perspektyw prawnych rozwoju AI w czeskim prawie administracyjnym. W jego ramach zostały wygłoszone cztery referaty. Pierwszy z nich zaprezentował doc. JUDr. Petr Mrkyvka (Uniwersytet Masaryka Brno). Dotyczył on Strategii Innowacyjnej w Czechach.

Profesor Mrkyvka wskazał, że celem działań, które obejmuje Strategia jest uczynienie kraju liderem innowacji, m.in. poprzez wdrożenie AI w sektorze publicznym - koncentrując się na wprowadzeniu nowoczesnych usług e-administracji, między innymi w sferze transportu oraz zdrowia. Kluczowe kwestie zawarte są w tej części Strategii, która dotyczy nowoczesnej i sprawnie funkcjonującej administracji publicznej wykorzystującej sztuczną inteligencję, której pracownicy posiadają niezbędne umiejętności i przestrzegają standardów etycznych oraz bezpieczeństwa. Aby założenia te zostały zrealizowane administracja publiczna musi dysponować zarówno wysokiej jakości danymi, jak również solidną infrastrukturą cyfrową. W tym zakresie nie mniej istotna jest edukacja pracowników administracji publicznej, tak aby rozumieli oni możliwości oraz ograniczenia wykorzystania sztucznej inteligencji. W odniesieniu do wdrażania sztucznej inteligencji w administracji publicznej, kluczowe znaczenie ma skupienie się na etycznym i przejrzystym wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Z kolei JUDr. Dana Sramkova, Ph.D, MBA (Uniwersytet Masaryka Brno) przedstawiła w swoim wystąpieniu możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji w czeskim prawie celnym. W tym obszarze sztuczna inteligencja jest obecnie wykorzystywana do automatycznej oceny ryzyka, weryfikacji dokumentów oraz klasyfikowania towarów. Technologia ta pozwala na przypisywanie im prawidłowych kodów taryfowych, co zwiększa wydajność, szybkość i dokładność w handlu transgranicznym.

Kolejny referat, który wygłosił JUDr. Michal Janovec (Uniwersytet Masaryka Brno) odnosił się do kwestii AI w czeskiej administracji publicznej – szeroko rozumianej. Prelegent zwrócił uwagę na to, że sztuczna inteligencja staje się nieodłącznym elementem nowoczesnych miast oraz urzędów administracji publicznej. Jedno z rozwiązań wykorzystujących AI w czeskim transporcie, wprowadzone w Pradze, polega na usprawnieniu prognozowania stanu dróg dzięki wykorzystaniu zdjęć satelitarnych oraz danych z czujników.  Odpowiednie modele umożliwiają analizę i prognozowanie ruchu oraz korków, aby zapobiegać wypadkom i innym komplikacjom w ruchu drogowym. Technologia wykorzystująca AI pomaga praskim władzom drogowym w planowaniu ukierunkowanych napraw oraz optymalizacji długoterminowych inwestycji. Rozwiązanie to ogranicza utrudnienia w ruchu drogowym oraz poprawia bezpieczeństwo i sprawność przejazdu, zapewniając jednocześnie bardziej przemyślane podejście do planowania mobilności miejskiej i zarządzania cyklem życia infrastruktury.

Kolejne wystąpienie należało do JUDr. Johana Schweigla (Uniwersytet Masaryka Brno). Dotyczyło ono przekształcania procesów finansowych w erze odpowiedzialności za algorytmy. Prelegent przeanalizował przemiany w zakresie wewnętrznego zarządzania w instytucjach finansowych w kontekście przejścia od dobrowolnych standardów do obowiązkowej unijnej ustawy o sztucznej inteligencji. Zaprezentował ewolucję tradycyjnego „obowiązku staranności” w kierunku sformalizowanych ram „odpowiedzialności algorytmicznej”. Wykorzystując metodologię analityczną wzbogaconą o praktyczne spostrzeżenia branżowe, zidentyfikował zmianę w zakresie kontroli wewnętrznych: w miarę jak sztuczna inteligencja typu agencyjnego automatyzuje procesy poznawcze, takie jak monitorowanie przeciwdziałania praniu pieniędzy i zarządzanie ryzykiem, tradycyjny nadzór nad zachowaniami ludzkimi schodzi na drugi plan. W podsumowaniu Prelegent wyraził przekonanie, że stabilność instytucjonalna zależy obecnie od odejścia od formalistycznego podejścia do zgodności z przepisami na rzecz solidnego audytu technicznego „algorytmicznego DNA” instytucji.

Drugi panel pierwszego dnia konferencji został poświęcony perspektywom prawnym rozwoju AI w polskim prawie administracyjnym. W jego ramach, jako pierwsza referat wygłosiła prof. dr hab. Katarzyna Chałubińska – Jentkiewicz (Akademia im. Leona Koźmińskiego w Warszawie) odnosząc swoje rozważania do znaczenia instrumentów sztucznej inteligencji do zwalczania treści nielegalnych. Jej wystąpienie odnosiło się do tych elementów nowego etapu rozwoju technologii przełomowych takich jak sztuczna inteligencja, które wymagają analizy wpływu zastosowania instrumentów nowych technologii na środowisko cyfrowe i prawną sytuację jednostki. Jest to szczególnie widoczne w procedurach związanych ze zwalczaniem treści nielegalnych oraz treści szkodliwych. Z jednej strony bowiem otwarta i wolna cyberprzestrzeń pozwala na wymianę kultur i doświadczeń między państwami, społecznościami oraz obywatelami, umożliwiając interakcję oraz wymianę treści, a w konsekwencji wiedzy, doświadczeń i technologii. Z drugiej strony natomiast, otwartość ta wyzwala aktywność wkraczającą w obszar praw i wolności.

Kolejny referat wygłoszony przez dr Agnieszkę Jankowską (Ministerstwo Cyfryzacji/Akademia Leona Koźmińskiego w Warszawie) dotyczył standardów cyberbezpieczeństwa w zdrowiu publicznym. Punktem wyjścia rozważań prelegentki było założenie, że mimo licznych regulacji prawnych, norm technicznych i wytycznych na poziomie krajowym i unijnym, system ochrony zdrowia funkcjonuje w warunkach znacznego rozproszenia regulacyjnego i organizacyjnego. Zróżnicowany poziom dojrzałości cyfrowej podmiotów leczniczych, ograniczone zasoby finansowe i kadrowe oraz niedostateczna koordynacja wdrożeń przekładają się bowiem na fragmentaryczne i niespójne podejście do zarządzania ryzykiem cybernetycznym. W konkluzji zaprezentowano pożądane kierunki zmian systemowych, wskazując na potrzebę bardziej zintegrowanego modelu regulacyjnego, łączącego standardy prawne, techniczne i organizacyjne z inwestycjami w kompetencje, infrastrukturę i budowę odporności instytucjonalnej.

Następny referat wygłosili prof. UZ dr hab. Izabela Gawłowicz (Uniwersytet Zielonogórski) oraz prof. UK dr hab. Andrzej Krasuski (Uniwersytet Kaliski). Wystąpienie odnosiło się do inspiracji, jakie międzynarodowe reżimy odpowiedzialności państwa mogą czerpać z rozwiązań administracyjnoprawnych. Prelegenci zwrócili uwagę na to, że rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji w administracji publicznej stawia prawo administracyjne przed problemami strukturalnie podobnymi do tych, z którymi prawo międzynarodowe mierzyło się (i nadal się z nimi konfrontuje) w odniesieniu do działalności państw w przestrzeni kosmicznej: brakiem pełnej kontroli, wysokim stopniem ryzyk o różnym charakterze, aktywnością podmiotów prywatnych oraz koniecznością przypisania odpowiedzialności państwu jako „ostatecznemu gwarantowi”. Zasygnalizowana przez nich, z konieczności luźna, analogia, tylko na pozór dotyczy sfer kompletne odległych i nie mających wspólnej części – w gruncie rzeczy poszukiwanie odpowiedzi na takie pytania, jak: kto odpowiada (i tym samym, kto ponosi ryzyko) za decyzje podjęte przez AI, jaki jest status AI i czy można przypisać AI osobowość prawną, a także, jaka w perspektywie funkcjonowania AI jest relacja między państwem a podmiotami prywatnymi, odzwierciedla wieloletnie rozważania prowadzone w szeroko rozumianym sektorze kosmicznym.

W ostatnim w tym dniu referacie dr Dariusza Grzegorza Żaka (KUL) zwrócono uwagę na prawne determinanty ewolucji i bezpieczeństwa sztucznej inteligencji w administracji publicznej. Wynikają przede wszystkim z unijnego rozporządzenia AI Act oraz krajowychwymogów ochrony danych osobowych (RODO). Normy te wyznaczają fundamentalne granice dla instytucji publicznych w zakresie dopuszczalności stosowania algorytmów, zarządzania ryzykiem, przejrzystości działań oraz odpowiedzialności za wydawane decyzje.

W podsumowaniu tej części obrad zwrócono uwagę na to, że najnowsze analizy jednoznacznie wskazują, że w Czechach zainteresowanie sztuczną inteligencją wprawdzie rośnie, ale jak dotąd praktyczne wdrożenia nie przyjęły jeszcze dużej skali i są nierównomierne. Pod tym względem droga do cyfryzacji administracji publicznej w Polsce i Czechach wygląda dość podobnie, aczkolwiek nasz kraj wydaje się pod tym względem nieco bardziej zaawansowany. Jest wiele przejawów wdrożenia przełomowych technologii w sferze publicznej, ale nie są to jak dotąd rozwiązania systemowe. Potencjał, jakim w tym zakresie dysponuje administracja publiczna nie został jeszcze przez AI w pełni „zagospodarowany”. Pozostające we właściwości administracji publicznej liczne sprawy o prostym stanie faktycznym, podejmowane na masową skalę dopiero w przyszłości odbywać się będą bez udziału lub przy znikomym udziale urzędnika/człowieka. Obecnie można raczej mówić o pewnym „przedwiośniu” sztucznej inteligencji w administracji publicznej, która jak dotąd w niewysokim stopniu opiera swoje działania na automatyzacji.

Oprócz tego, dodatkowo w podsumowaniu pierwszego dnia obrad spektrum analiz zostało poszerzone o elementy informatyki i fizyki w obszarze sztucznej inteligencji.

Drugi dzień konferencji w ramach panelu III był poświęcony perspektywom prawnym rozwoju AI w niemieckim i rumuńskim prawie administracyjnym. Pierwszy z referatów wygłosił prof. Winfried Huck (Ostfalia University of Applied Sciences). Został on zatytułowany: Sztuczna inteligencja w prawie postępowania administracyjnego: ograniczenia, warunki i potrzeba działań legislacyjnych. Prelegent poddał analizie wykorzystanie sztucznej inteligencji w administracji publicznej na czterech strukturalnie odrębnych, lecz normatywnie powiązanych płaszczyznach. Połączył on podstawy teoretycznoprawne — Grundnorm Kelsena oraz Rule of Recognition Harta — z analizą administracyjnoprawną strukturalnych niezgodności między historycznie ukształtowaną federalną ustawą o postępowaniu administracyjnym (Verwaltungsverfahrensgesetz, VwVfG) a logiką probabilistycznych modeli językowych; z ramami prawa europejskiego wyznaczonymi przez rozporządzenie (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji oraz ustawę o nadzorze rynku sztucznej inteligencji Innovationsförderungsgesetz, KI-MIG); z instytucjonalną polityką modernizacyjną Federalnego Ministerstwa ds. Cyfryzacji i Modernizacji Państwa (Bundesministerium für Digitales und Staatsmodernisierung, BMDS); oraz z geopolitycznym wymiarem cyfrowej zależności od zewnętrznie kontrolowanych architektur platformowych. Główne pytanie, wokół którego koncentrowały się rozważania brzmiało: czyje normatywne roszczenie obowiązywania podtrzymuje decyzję administracyjną, gdy system AI stanowiący jej podstawę podlega zewnętrznej, niekontrolowalnej przez państwo architekturze platformowej?

Kolejny referat został wygłoszony przez przedstawicieli niemieckiego Bundestagu – Marion Haustein oraz Christopha Hellriegela. Został on zatytułowany: Wykorzystanie sztucznej inteligencji w praktyce administracyjnej – ramy prawne i organizacyjne oraz przewidywane zastosowania w konkretnym kontekście administracyjnym. Prelegenci podkreślili, że działanie algorytmów nie może naruszać prawa do sądu, zasady równego traktowania (w tym zakaz dyskryminacji) oraz wolności. Niemiecki urzędnik ponosi ostateczną odpowiedzialność za decyzję i musi weryfikować jej poprawność (tzw. menschliche Aufsicht).

Prof. Miruna Tudorascu (1 December 1918 University of Alba Iulia) wygłosiła I część referatu: Ochrona danych osobowych w cyfrowej administracji publicznej: wyzwania i rozwiązania w kontekście AI. Natomiast drugą część referatu, odrębnie wygłosiła prof. Raluca Ivan (1 December 1918 University of Alba Iulia). W referatach odnoszących się do unormowań rumuńskich zwrócono uwagę, na to że szybka cyfryzacja administracji publicznej, przyspieszona przez technologie sztucznej inteligencji, obiecuje zwiększenie efektywności oraz poprawę jakości usług świadczonych obywatelom, lecz jednocześnie rodzi poważne ryzyka dla ochrony danych osobowych. Prelegenci poddali analizie te wyzwania, w kontekście trwających reform zarządzania publicznego w Rumunii, proponując praktyczne rozwiązania zgodne z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych osobowych (RODO/ GDPR) oraz unijnym aktem w sprawie sztucznej inteligencji.

W ostatnim, IV panelu konferencji odnoszącym się do perspektyw prawnych rozwoju AI w polskim prawie administracyjnym dr Przemysław Pasierb, reprezentujący Ministerstwo Cyfryzacji zaprezentował regulacje prawne w zakresie nowych technologii w perspektywie sprawowania władzy publicznej i zarządzania państwem. Prelegent zwrócił uwagę na to, że dynamika rozwoju cyfryzacji oraz procesów zachodzących w społeczeństwie wskazuje na potrzebę wyposażenia administracji publicznej w nowe narzędzia oparte na najnowszych rozwiązaniach informatycznych umożliwiających efektywne wykonywanie zadań z zakresu zarządzania państwem. Istotny jest fakt, że zakres danych przetwarzanych przez administrację stanowi o potrzebie bezwzględnego zabezpieczenia danych. W związku z powyższym dostarczane narzędzia powinny cechować się najwyższymi poziomami autoryzacji, a kadra urzędnicza wysokim poziomem wiedzy o korzystaniu z nich.

Z kolei dr Przemysław Sztejna (Uniwersytet Zielonogórski) oraz mgr Patrycja Sharp (Szkoła Doktorska UZ) odnosili swoje rozważania do postępów w dziedzinie AI w kontekście wymogów RODO dotyczących treści informacji o przetwarzaniu danych. Analiza prelegentów wykazała, że dynamika rozwoju cyfryzacji oraz procesów zachodzących w społeczeństwie wskazuje na potrzebę wyposażenia administracji publicznej w nowe narzędzia oparte na najnowszych rozwiązaniach informatycznych umożliwiających efektywne wykonywanie zadań z zakresu zarządzania państwem. Istotny jest tutaj fakt, że zakres danych przetwarzanych przez administrację stanowi o potrzebie bezwzględnego zabezpieczenia danych.

Każdy dzień konferencji kończył się merytorycznym podsumowaniem przedstawionym pod koniec pierwszego dnia obrad przez kierownika projektu – prof. UZ dr hab. Ewę Szewczyk, zaś pod koniec drugiego dnia obrad przez prof. UZ dr hab. Martynę Łaszewską - Hellriegel. Na koniec wyrażono podziękowania prelegentom, moderatorom oraz wszystkim uczestnikom za udział w tym wydarzeniu naukowym.

Komitet Naukowy Konferencji

Report on the international academic conference ‘ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN ADMINISTRATIVE LAW: A COMPARATIVE PERSPECTIVE’, University of Zielona Góra, 16–17 April 2026

On 16–17 April 2026, the Institute of Legal Studies at the Faculty of Law and Economics, University of Zielona Góra, hosted an international academic conference devoted to the issue of artificial intelligence in administrative law.

The aim of the conference was for experts from Poland, Germany, the Czech Republic and Romania to present legal solutions relating to the use of artificial intelligence in administrative law within the legal systems of each of these countries.

The conference proceedings focused primarily on issues relating to the application of artificial intelligence in public administration. Participants concentrated on those aspects that should determine the extent to which artificial intelligence should be regulated, so as to ensure security and transparency on the one hand, whilst not restricting individual rights on the other. There is no doubt that artificial intelligence can bring many benefits, including: better healthcare, safer and cleaner transport, more efficient production, and cheaper and more sustainable energy, as well as more effective public administration.

The individual presentations focused on analysing the current state of progress in the implementation of AI technology in public administration and administrative law in Poland, Germany, the Czech Republic and Romania. At the same time, they addressed the legal regulations in this area.

The joint meeting was attended by representatives of leading research centres from Poland, Germany, the Czech Republic and Romania. These included, amongst others: Masaryk University in Brno, Alba Iulia University in Romania, Ostfalia University of Applied Sciences, Kozminski University in Warsaw, the University of Kalisz, the Catholic University of Lublin and the University of Zielona Góra. In addition, representatives of the German Bundestag and the Polish Ministry of Digital Affairs delivered presentations. Representatives from the University of Giessen, the University of Tbilisi and many others also took part in the discussion.

The conference was organised as part of a research grant, co-funded from the state budget and awarded by the Minister of Science and Higher Education under the Excellent Science II programme the head for the project was dr hab. Ewa Szewczyk, prof. UZ and the second person in project was dr hab. Martyna Łaszewska – Hellriegel, prof. UZ. The project was carried out under agreement No. KONF/SP/0132/2024/02, from 1 December 2024 to 31 July 2026. Its total value was PLN 39,257.00, with PLN 35,277.00 in funding from the Ministry of Science and Higher Education.

The conference began with an official welcome to the participants by the Rector of the University of Zielona Góra, followed by addresses from the Director of the Institute of Legal Sciences at the University of Zielona Góra, the Dean of the Faculty of Law and Economics at the University of Zielona Góra, and the Head of the Department of Administrative Science and Law of New Technologies at the University of Zielona Góra.

The first panel of the conference focused on the legal perspectives of AI development within Czech administrative law. Four papers were presented during this session. The first was delivered by Doc. JUDr. Petr Mrkyvka (Masaryk University, Brno). It concerned the Innovation Strategy in the Czech Republic.

Professor Mrkyvka pointed out that the aim of the measures covered by the Strategy is to make the country a leader in innovation, inter alia through the implementation of AI in the public sector – focusing on the introduction of modern e-government services, including in the fields of transport and healthcare. Key issues are set out in the section of the Strategy concerning a modern and efficient public administration that utilises artificial intelligence, whose staff possess the necessary skills and adhere to ethical and security standards. For these objectives to be achieved, the public administration must have access to both high-quality data and a robust digital infrastructure. In this regard, the training of public administration staff is equally important, so that they understand the possibilities and limitations of using artificial intelligence. With regard to the implementation of artificial intelligence in public administration, it is crucial to focus on the ethical and transparent use of artificial intelligence.

JUDr. Dana Sramkova, Ph.D, MBA (Masaryk University, Brno), in turn, outlined in her presentation the potential applications of artificial intelligence in Czech customs law. In this area, artificial intelligence is currently used for automated risk assessment, document verification and the classification of goods. This technology enables goods to be assigned the correct tariff codes, thereby increasing efficiency, speed and accuracy in cross-border trade.

The next presentation, delivered by JUDr. Michal Janovec (Masaryk University, Brno), addressed the issue of AI in the Czech public administration – in the broadest sense. The speaker pointed out that artificial intelligence is becoming an integral part of modern cities and public administration bodies. One solution utilising AI in the Czech transport sector, introduced in Prague, involves improving road condition forecasting through the use of satellite imagery and sensor data. Appropriate models enable the analysis and forecasting of traffic and congestion to prevent accidents and other traffic complications. AI-powered technology helps Prague’s road authorities to plan targeted repairs and optimise long-term investments. This solution reduces traffic disruption and improves safety and travel efficiency, whilst ensuring a more thoughtful approach to urban mobility planning and infrastructure lifecycle management.

The next presentation was given by JUDr. Johan Schweigl (Masaryk University, Brno). It focused on the transformation of financial processes in the era of algorithmic accountability. The speaker analysed changes in internal governance within financial institutions in the context of the transition from voluntary standards to mandatory EU legislation on artificial intelligence. He outlined the evolution of the traditional ‘duty of care’ towards a formalised framework of ‘algorithmic accountability’. Using an analytical methodology enriched with practical industry insights, he identified a shift in internal controls: as agency-type artificial intelligence automates cognitive processes, such as anti-money laundering monitoring and risk management, traditional oversight of human behaviour is taking a back seat. In conclusion, the speaker expressed his conviction that institutional stability now depends on moving away from a formalistic approach to regulatory compliance in favour of a robust technical audit of an institution’s ‘algorithmic DNA’.

The second panel on the first day of the conference was devoted to the legal prospects for the development of AI within Polish administrative law. As part of this, the first presentation was delivered by Prof. Katarzyna Chałubińska-Jentkiewicz (Kozminski University in Warsaw), who focused her remarks on the significance of artificial intelligence tools in combating illegal content. Her presentation addressed those aspects of the new phase in the development of breakthrough technologies, such as artificial intelligence, which require an analysis of the impact of new technological tools on the digital environment and the legal situation of the individual. This is particularly evident in procedures relating to the combating of illegal and harmful content. On the one hand, an open and free cyberspace allows for the exchange of cultures and experiences between states, communities and citizens, facilitating interaction and the exchange of content and, consequently, knowledge, experiences and technology. On the other hand, however, this openness gives rise to activities that encroach upon rights and freedoms.

The next presentation, delivered by Dr Agnieszka Jankowska (Ministry of Digital Affairs/Koźmiński University in Warsaw), concerned cybersecurity standards in public health. The speaker’s discussion was based on the premise that, despite numerous legal regulations, technical standards and guidelines at both national and EU level, the healthcare system operates in an environment characterised by significant regulatory and organisational fragmentation. The varying levels of digital maturity among healthcare providers, limited financial and human resources, and insufficient coordination of implementations result in a fragmented and inconsistent approach to cyber risk management. The conclusion sets out the desired directions for systemic change, highlighting the need for a more integrated regulatory model that combines legal, technical and organisational standards with investment in skills, infrastructure and the building of institutional resilience.

The next paper was delivered by Prof. Izabela Gawłowicz, PhD (University of Zielona Góra) and Prof. Andrzej Krasuski, PhD (University of Kalisz). The presentation addressed the inspiration that international regimes of state liability can draw from administrative and legal solutions. The speakers pointed out that the development and use of artificial intelligence in public administration presents administrative law with problems structurally similar to those which international law has faced (and continues to face) in relation to state activities in outer space: a lack of full control, a high degree of risks of various kinds, the involvement of private entities, and the need to attribute liability to the state as the ‘ultimate guarantor’. The analogy they point out—necessarily a loose one—only appears to concern spheres that are completely distant and have nothing in common; in essence, it involves seeking answers to questions such as: who is responsible (and thus who bears the risk) for decisions taken by AI, what the status of AI is and whether legal personality can be attributed to AI, as well as what the relationship is between the state and private entities in the context of AI’s operation, reflects many years of deliberation within the broadly defined space sector.

In the final presentation of the day, delivered by Dr Dariusz Grzegorz Żak (KUL), attention was drawn to the legal determinants of the evolution and security of artificial intelligence in public administration. These stem primarily from the EU’s AI Act and national data protection requirements (GDPR). These standards set fundamental limits for public institutions regarding the permissibility of using algorithms, risk management, transparency of operations and accountability for decisions made.

In the summary of this part of the proceedings, it was noted that the latest analyses clearly indicate that, whilst interest in artificial intelligence is growing in the Czech Republic, practical implementations have not yet reached a large scale and remain uneven. In this respect, the path towards the digitalisation of public administration in Poland and the Czech Republic looks quite similar, although our country appears to be slightly more advanced in this regard. There are many examples of the implementation of groundbreaking technologies in the public sector, but these are not yet systemic solutions. The potential available to public administration in this area has not yet been fully ‘harnessed’ by AI. Numerous matters falling within the remit of public administration, involving straightforward facts, will in future be handled on a mass scale without, or with only minimal, involvement from a civil servant or human being. At present, one might rather speak of a sort of ‘early spring’ for artificial intelligence in public administration, which so far relies only to a limited extent on automation.

Furthermore, in the summary of the first day’s proceedings, the scope of the analysis was expanded to include elements of computer science and physics in the field of artificial intelligence.

The second day of the conference, as part of Panel III, was devoted to the legal perspectives on the development of AI in German and Romanian administrative law. The first paper was presented by Prof. Winfried Huck (Ostfalia University of Applied Sciences). It was entitled: Artificial Intelligence in Administrative Procedure Law: Limitations, Conditions and the Need for Legislative Action. The speaker analysed the use of artificial intelligence in public administration across four structurally distinct but normatively interlinked areas. He combined theoretical and legal foundations — Kelsen’s Grundnorm and Hart’s Rule of Recognition — with an administrative-legal analysis of the structural inconsistencies between the historically developed Federal Administrative Procedure Act (Verwaltungsverfahrensgesetz, VwVfG) and the logic of probabilistic language models; with the framework of European law set out by Regulation (EU) 2024/1689 on artificial intelligence and the Act on the Supervision of the Artificial Intelligence Market (Innovationsförderungsgesetz, KI-MIG); the institutional modernisation policy of the Federal Ministry for Digitalisation and State Modernisation (Bundesministerium für Digitales und Staatsmodernisierung, BMDS); and the geopolitical dimension of digital dependence on externally controlled platform architectures. The main question around which the discussion centred was: whose normative claim to validity underpins an administrative decision when the AI system on which it is based is subject to an external platform architecture beyond the state’s control?

The next presentation was delivered by representatives of the German Bundestag – Marion Haustein and Christoph Hellriegel. It was entitled: ‘The use of artificial intelligence in administrative practice – legal and organisational frameworks and anticipated applications in a specific administrative context’. The speakers emphasised that the operation of algorithms must not infringe upon the right to a fair trial, the principle of equal treatment (including the prohibition of discrimination) or fundamental freedoms. A German civil servant bears ultimate responsibility for a decision and must verify its correctness (so-called ‘menschliche Aufsicht’).

Prof. Miruna Tudorascu (1 December 1918 University of Alba Iulia) delivered the first part of the paper: ‘Personal data protection in digital public administration: challenges and solutions in the context of AI’. The second part of the paper was delivered separately by Prof. Raluca Ivan (1 December 1918 University of Alba Iulia). In the presentations relating to Romanian legislation, attention was drawn to the fact that the rapid digitalisation of public administration, accelerated by artificial intelligence technologies, promises to increase efficiency and improve the quality of services provided to citizens, but at the same time poses serious risks to the protection of personal data. The speakers analysed these challenges in the context of the ongoing public administration reforms in Romania, proposing practical solutions in line with the General Data Protection Regulation (GDPR) and the EU Act on Artificial Intelligence.

During the final, fourth panel of the conference, which focused on the legal prospects for the development of AI within Polish administrative law, Dr Przemysław Pasierb, representing the Ministry of Digital Affairs, presented the legal framework governing new technologies from the perspective of the exercise of public authority and state governance. The speaker pointed out that the rapid pace of digitalisation and the processes taking place in society highlight the need to equip the public administration with new tools based on the latest IT solutions, enabling the effective performance of state management tasks. It is important to note that the scope of data processed by the administration necessitates absolute data security. Consequently, the tools provided should feature the highest levels of authorisation, and civil servants should possess a high level of knowledge regarding their use.

For their part, Dr Przemysław Sztejna (University of Zielona Góra) and Patrycja Sharp, MA (University of Zielona Góra Doctoral School) focused their remarks on advances in the field of AI in the context of the GDPR’s requirements regarding the content of information on data processing. The speakers’ analysis showed that the pace of digitalisation and the processes taking place in society point to the need to equip public administration with new tools based on the latest IT solutions, enabling the effective performance of state management tasks. A key factor here is that the scope of data processed by the administration necessitates the absolute security of that data.

Each day of the conference concluded with a summary of the proceedings, presented at the end of the first day by the project leader – Prof. Ewa Szewczyk, PhD (University of Zielona Góra) – and at the end of the second day by Prof. Martyna Łaszewska-Hellriegel, PhD (University of Zielona Góra). Finally, thanks were extended to the speakers, moderators and all participants for taking part in this academic event.

Scientific Committee of the Conference

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki
w ramach Programu Doskonała nauka II